On 04/04/2013 12:43, Vax wrote:
> W dniu 2013-04-04 10:21, Andrzej Jarzabek pisze:
>>>
>>> A ja nieco z innej beczki.
>>> "W skrócie", to wygląda to tak, że w skali równomiernie temperowanej
>>> kolejne dźwięki mają częstotliwość poprzedniego dźwięku wymnożoną przez
>>> pierwiastek dwunastego stopnia z dwóch. Poza pewnymi egzotycznymi
>>> skalami, gdzie pełna gama składa się nie z 12 ale 24 tonów. W każdej
>>> (chyba?) kulturze.
>>
>> Chyba nie. Zresztą nawet w zachodniej kulturze równomierne temperowanie
>> stosowane jest od 16-17 wieku.
>
> uogólnienie tyczyło podziału na 12, nie temperowaniu lub jego braku, to
> wymusiły instrumenty klawiszowe, harfy, cymbały i generalnie wszystko,
> co musiało być nastrojone raz a grać i brzmieć jako tako w rozmaitych
> tonacjach.

No więc właśnie wcale nie musiało. Po prostu godzono się z tym, że
niektóre interwały w niektórych tonacjach nie będą brzmiały dobrze - i
unikano ich.

Zresztą chyba nie chcesz powiedzieć, że instrumenty klawiszowe i w
szczwególności ich układ klawiatury to sprawa ponadkulturowa i
ponadczasowa, czy wręcz zakodowana genetycznie? Z kolei przecież cymbały
czy inne metalofony można przecież stroić do dowolnej ilości dźwięków w
oktawie - wcale niekoniecznie musi być ich 12.

>> Ale jak najbardziej używane były 19- i 31-stopniowe stroje równomiernie
>> temperowane.
>
> Rad bym posłuchać jakieś _melodii_ miast awangardowego hałasu -
> dysponujesz linkiem? Nie, że takie skale były, bo to i w wiki
> znajdziesz, ale do jakiejś melodii nie dającej się odegrać na
> fortepianie z powodu choćby stosowania owej 19-stopniowej skali?

W renesansowej muzyce używano takich strojów, nie wiem na ile uważasz to
za "awangardowy hałas". Druga sprawa jest taka, że akurat dla 19-tonowej
skali wszystkie dźwięki mają swoje odpowiedniki w normalnej 12-tonowej,
tylko że faktyczne interwały są nieco inne i np. C z krzyżykiem to inny
dźwięk niż D z bemolem (co nawiasem mówiąc było również prawdą w
nierównomiernie temperowanych "naturalnch" strojach opartych o czyste
interwały). Więc teoretycznie da się zagrać różne rzeczy, tylko będą
nieco inaczej brzmiały, a w muzyce z tamtej epoki raczej też nie
będziesz miał eksponowania różnicy między Cis a Des, bo są to dźwięki z
różnych tonacji. Ale żeby nie było, to proszę bardzo, kompozycja z 16
wieku na specjalnie skonstruowany instrument klawiszowy:
http://www.youtube.com/watch?v=wT6-Ndx1EbM

Można też znaleźć przeróbki utworów na ten strój z innych eopk:
http://www.youtube.com/watch?v=PQoDMIUoWho
http://www.youtube.com/watch?v=JDHy-2m3WHI

A nawet współczesną muzykę na twój 15-tonowy strój:
http://www.youtube.com/watch?v=YJQsR-Z5aDc

Nie wiem jak z awangardowością, ale jak dla mnie nie brzmi to
szczególnie hałaśliwie.