(c)RaSz wrote:

> ściemniacze robi się teraz pewnie inne, ale ten konkretny jest z
> ubiegłego... tysiąclecia (ano!), i elementem "siłowym" jest w nim
> tyrystor.

Raczej triak, tyrystor wymagałby mostka prostowniczego,
po co sobie życie komplikować.

> I nie wiem, czy to tego wina, bo ściemniacz bardziej
> współczesny działał z LED-ówką skutecznie i bezkonfliktowo, choć
> oczywiście efekt nie był taki, jak z żar-żarówką, czyli nie było mowy o
> jakimś ściemnianiu "liniowym": pomimo kręcenia potencjometrem "w dół" --
> światło nie przygasa, aż do osiągnięcia jakiegoś progu, poniżej którego
> lampka świecić zaczyna *nieco* słabiej.

LEDy miewają przetwornice impulsowe. Ostatnio przez przypadek
odkryłem, że LED Diall z Casto opisany jako "12V AC/DC" świeci
całkiem jasno już od 2V (!). Komuś naprawdę wyszła ta przetwornica,
chylę czoła.

> Pomimo tego, że neonówka wpięta równolegle ze ściemniaczem sygnalizuje,
> że napięcie na LED-zie jest (najpewniej) sporo niższe, na pewno nie
230 V.

No właśnie niekoniecznie. Jeśli to jest LED z przetwornicą, to
przetwornica będzie się starała utrzymać prąd płynący przez
strukturę na stałym poziomie, szarpiąc udarowo prąd z "przydławionego"
wejścia. A że stopień wejściowy pewnie Chińczyk dobrał z minimalnym
zapasem do warunków nominalnych, to jego dłuższa praca przy wyższym
prądzie skończyła się tym, co opisujesz.

> Czyli: ten nowy ściemniacz pracuje z LED-ką już jakiś czas, i wszystko
> jest OK. Natomiast ten sprzed ćwierćwiecza (z okładem) trochę
> popracował, ale tylko 2 dni, bo z nagła LED zrobił BUM!

Bardzo wątpię, by te ściemniacze się konstrukcyjnie bardzo różniły.
Rozwiązania układowe są zasadniczo dwa: sterowanie fazowe z triakiem
i mające sporo zalet reverse phase control, które wymaga elementu
wyłączalnego, czyli MOSFETa lub IGBT. To drugie wymaga znacznie
bardziej złożonego sterowania, a co za tym idzie, jest droższe.
Naprawdę nie sądzę, by pierwszy z brzegu "nowoczesny" ściemniacz
był oparty o tę zasadę. To raczej stary ściemniacz mógł mieć
solidniejszy filtr EMI, który przy przerwaniu przepływu prądu generował
większe udary napięciowe, co w połączeniu z większym prądem impulsowym w
fazie poprzedzającej rozłączenie Ci zabiło LEDa.

> Czy prąd nie-sinusoidalny miał prawo rozpirzyć
> w drabiazgi kondziołka, czy to "zdarzenia niezależne"?

Poniekąd tak, jeśli niesinusoidalność polega na tym, że oprócz
pakietu standardowego dostajesz jeszcze szpileczkę 500+V...

Pozdrawiam, Piotr