Użytkownik "Michoo" <m...@v...pl> napisał w wiadomości
news:kkmo9q$21j$1@mx1.internetia.pl...

> Taaaa. Wzmacniacze na lampach "brzmią dobrze", bo ludziom podoba się
> zniekształcony przez nie dźwięk (ale teraz to się da DSP załatwić i to
> w sposób regulowany). Tranzystory o ile ich nie przeciążysz są
> naprawdę liniowe, co słychać. Współczesne wzmacniacze estradowe to
> coraz częściej klasa D - wysokosprawne przetwornice impulsowe.

Panowie "ekspierdzi od siedmiu boleści"!

Po pierwsze lampa brzmi lepiej dla ucha ludzkiego, brzmi "ciepło" i to
jest niepodważalna prawda.
Brzmi lepiej, gdyż lampy mają mniejsze wzmocnienia i obejmuje się je
"płytkimi" i "krótkimi (lokalnymi)" sprzężeniami zwrotnymi, które
wprowadzają niewielkie zniekszatałcenia harmoniczne i przede wszystkim
intermodulacyjne.

Tranzystory zaś ze względu na duże wzmocniania muszą być obejmowane
"głębokimi" i zazwyczaj "długimi" sprzężeniami zwrotnymi, a ze względu
na problemy z odprowadzaniem dużej ilości ciepła z tranzystorów trudno
jest uzyskać prawdziwą klasę pracy A i z reguły jest to czysta klasa B,
ewentualnie klasa AB. Z taką klasą pracy tranzystorów oraz "długimi" i
"głębokimi" sprzężeniami zwrotnymi nierozerwalne są bardzo duże
zniekształcenia intermodulacyjne, które dla ludzkiego ucha objawiają się
ostrym, suchym brzmieniem, czasami wręcz świszczącym.

Jeżeli chodzi o moce wzmacniaczy lampowych to są one ograniczone ze
względu na koszt lamp oraz koszt oraz trudność budowy transformatorów
głośnikowych i sięgają co najwyżej 200-300W.
Dlatego też wzmacniacze lampowe używa się tylko do nagłaśniania
instrumentów, w szczególności gitar.
Ponadto lampa posiada ujemny współczynnik temperaturowy, dzięki któremu
trudno jest lampę przeciążyć i zniszczyć.
Jest to szczególnie doceniana cecha we wzmacniaczach gitarowych. Po
perwsze daje większą pewność, że przeciążony wzmacniacz przeżyje, a
ponadto przeciążenie lampy objawia się delikatnym obcinaniem przebiegów
co powoduje wprowadzenie do brzmienia gitary zniekszatałcenia, które
wzbogacają barwę instrumentów, zwłaszcza gitar. To obcinanie to znany
gitarzystom efekt "overdrive".

W przypadku tranzystorów obcinanie przebiegu jest bardzo ostre i już nie
przypomina ciepłego "overdrive" i znany jest jako "fuzz", bardzo ostre
dla ucha brzmienie. Ponadto tranzystory bipolarne mają dodatni
współczynnik temperaturowy po przekroczeniu pewnego poziomu, co oznacza,
że bez dobrej kompensacji i zabezpieczenia temperaturowego,
wyłączającego stopień mocy, przeciążony tranzystor uległby zniszczeniu.

Natomiast tranzystory polowe posiadają zerowy lub wręcz nawet ujemny
współczynnik temperaturowy, dzięki czemu zachowują się w stopniach
końcowych podobnie do lamp.
Dlatego też większe wzmacniacze instrumentalne buduje się w oparciu o
lampy w stopniach wejściowych i tranzystorach polowych w stopniach
końcowych.

W przypadku wzmacniaczy estradowych, gdzie potrzebna jest ogromna moc,
liczona w kilowatach, którą trudno by było uzyskać na lampach, a
zniekształcenia nie mają większego znaczenia, stosuje się wzmacniacze
półprzewodnikowe, bardzo często ze stopniami mocy w oparciu o
tranzystory polowe, nierzadko pracujące w cyfrowej klasie D. Dzięki temu
ograniocza się moc strat w tranzystorach. Ponieważ takie wzmacniacze
estradowe mają bardzo duże zniekształcenia harmoniczne i
intermodulacyjne, które w plenerze i nie są istotne aż tak bardzo to tor
przetwarzania buduje się na półprzewodnikach, (tranzystorach lub wręcz
wzmacniaczach operacyjnych), ale coraz częściej na specjalizowanych
scalonych sterownikach cyfrowych, pracujących w klasie D.

Niestety żaden jeszcze wzmacniacz pracujący w klasie D nie uzyskał
jakości brzmienia lampowego.
Prawda, że DSP potrafią symulować nawet brzmienia lampowe, ale można to
usłyszeć tylko w studio muzycznym.
Na estradzie nadal królują lampy we wzmacniaczach instrumentalnych.