Pan Marek napisał:

>> Tu można zobaczyć ruskie ustrojstwo do kopiowania z patefonu na
>> kliszę:
>> https://youtu.be/HUQyjWOVveQ?t=860
>
> Tego nie kumam. O ile rozumiem proces tłoczenia w winylu czy miękkim
> plastiku to rysowanie po kliszy by wytworzyć odpowiednie górki i
> dołki trudno mi sobie wyobrazić. Jak niby to się udawało, że było
> cokolwiek słychać? Te klisze miały jakieś specjalne właściwości?
> Zawsze mi się wydawało, że klisza jest dość twarda tzn. można ją
> zarysować ale tak przypadkowo bez uzyskania precyzyjnej "modulacji".

Górki i dołki to w patefonie, a na filmie jednak jest gramofon. Moja
pomyłka. W gramofonach zapis wgłębny zamieniono na poprzeczny. Inaczej
mówiąc "wężykiem Jasiu, wężykiem". Zapis na płycie stereofonicznej
jest hybrydą jednego i drugiego.

W pocztówkach dźwiękowych wierzchnią warstwę stanowiła folia winylowa.
Na tyle miękka, że dało się w niej ryć diamentową igłą, i na tyle
twarda, że igła gramofonu nie zniszczyła tego po kilkudziesięciu
odtworzeniach. W ruskim wydaniu rolę tej folii musiała spełniać
żelatynowa emulsja fotograficzna. W sumie dość podobnie jak we
fonografie Edisona, gdzie szklany wałek pokryty był czymś zbliżonym.

Warto przy tej okazji wspmnieć gościa, co nazywał się Édouard-Léon
Scott de Martinville. Francuz. On pierwszy wynalazł (i opatentował!)
urządzenie do *zapisu* dźwięku. Dwadzieścia lat przed fonografem
Edisona. Był to też szklany wałek (Edison rżnął od Edka), okopcony
sadzą, a zapis robiony był świńską szczeciną. Niestety nie udało mu
się stworzyć urządzenia, które potrafiło ten zapis odczytać. Ale wałki
zachowały się do czasów współczesnych, odnaleziono je kilkanaście
lat temu i bez problemu odtworzono metodami optycznymi. Urządzenie
zapisywało całkiem dobrze, jak się po latach okazało.

Jarek

--
A ja sobie gram na gramofonie
trali tralalla la, trali tralalla la
Zimą w domu, latem na balkonie
trali tralalla la, gramofon gra