J.F. wrote:

> Nie bardzo widze, jak to jest naprawde nawiniete,

Wg abstraktu nawinięte jest toroidalnie, a pole jest poloidalne. Tj.
dokładnie odwrotnie, jak "zwykły" toroid. Rdzeń jest mosiężny i pusty w
środku. Wtórne jest w rdzeniu.

> ale mam wrazenie, ze tam nic odkrywczego nie ma, i ze to jest jednak
> wytlumaczalne klasycznie.

Ależ jak najbardziej to jest wytłumaczalne klasycznie. Tylko w oparciu o
pełen aparat elektrodynamiki w sformułowaniu potencjałowym (B=nabla x A
itd.), a nie kilku uproszczonych wzorków znanych z ballady o cewce z
pierwszego z brzegu podręcznika.

Natomiast co to jest "klasycznie" w przypadku elektromagnetyzmu to ja
nie podejmuję się rozstrzygać. Magnes przyciąga gwóźdź. Pole magnetyczne
magnesu to przetransformowane relatywistycznie pole elektrostatyczne.
Gwóźdź jest ze stali, stopu żelaza z węglem. Atomy żelaza łączą się w
grupy o jednakowym kierunku momentu magnetycznego, zwane domenami
magnetycznymi. No ale dlaczego momenty rozkładają się akurat w taki
sposób? Bo starają się zminimalizować energię potencjalną zmagazynowaną
w polu. I dokładnie tę statystykę tłumaczy dopiero mechanika kwantowa.
Skończyliśmy na relatywistycznej mechanice kwantowej, a zaczęliśmy od
gwoździa...

To jest zespół bardzo skomplikowanych zjawisk i nic dziwnego, że ludzie
posługują się wygodnymi uproszczeniami. Tylko rzecz w tym, by nie wziąć
tych uproszczeń za pełen opis rzeczywistości. Dlatego interesują mnie
wynalazki wyłamujące się z opisu uproszczonego i się nimi dzielę.
Niektóre maja nawet zastosowanie praktyczne, jak np. paraformer.
Ale praw znanej nam fizyki nie łamią, nikt tak nigdy nie twierdził.

Pozdrawiam, Piotr