W dniu 2010-04-24 00:19, JanuszR pisze:

> Mechanizmy zależą nie tylko od dziedziny ale i od kraju. W Stanach
> patentuje się nawet myszy, algorytmy a wyniki nawet badań
> podstawowych są skrzętnie ukrywane.

Nie do końca. W Stanach przynajmniej w niektórych przypadkach masz o
wiele lepszy dostęp do wielu materiałów niż u nas, przynajmniej jeśli
chodzi o materiały zebrane za pieniądze podatnika. Digitalizacja
materiałów została naprawdę bardzo daleko posunięta i wiele rzeczy
możesz znaleźć siedząc przed komputerem w Europie. U nas teoretycznie
masz zapisy prawne mówiące, że dane zbiory biblioteczne lub archiwalne
stanowią dobro narodowe, więc teoretycznie każdy mógłby z nich korzystać.
A jak to wygląda w praktyce?
- Przepraszamy, ale oryginał zachował się w bardzo złym stanie i nie
jest już wypożyczany na czytelnię
- Mikrofilm?
- Niestety, wszystkie dwa czytniki są zepsute
- Wersja cyfrowa?
- Koniec digitalizacji naszych zbiorów jest przewidziany na 2035 rok.
Pod warunkiem, że fundusze przeznaczone na ten cel nie zostaną obcięte
rzecz jasna. ;)


> W Europie natomiast prawo do jawności wyników badań podstawowych jest
> sensem nauki a prawo patentowe nie pozwala patentować rzeczy nie
> będących własnością intelektualną patentujących jak np. genów
> człowieka. Być może Europa powinna zmienić politykę i nie pozwalać na
> okradanie się z własności intelektualnej Stanom.

Generalnie zasada jest taka, że patenty dotyczą wynalazków, nie odkryć.
I całe szczęście, bo gdyby kiedykolwiek doszło do takiej sytuacji to z
nauką byłoby naprawdę marnie. Przecież cały mechanizm jej działania
polega na pełnej transparentności badań. Publikacja naukowa musi
zawierać nie tylko stwierdzenie jakiegoś faktu, ale również bardzo
dokładny opis aparatu wykorzystanego w tym celu. Inna grupa uczonych ma
mieć możliwość powtórzenia badań, weryfikacji ich wyników i ewentualnej
krytyki.

Są oczywiście pewne wyjątki, jak np. praca dla wojska, jednak tutaj z
wiadomych względów zobowiązanie do zachowania tajemnicy zostaje
narzucone z zewnątrz i nie jest czymś naturalnym dla środowiska naukowego.

Oczywiście inna sprawa, że wielkie korporacje będą mataczyły w przypadku
badań, na które wyłożyły kasę. Może nie tyle mam na myśli fałszowanie
wyników przez odgórne polecenie: "w rozdziale 10 macie wpisać to i to"!
Transparentność charakterystyczna dla publikacji naukowych pozwoli
(prędzej czy później) taki przypadek wychwycić. Raczej po prostu zostaną
cofnięte fundusze, jeśli wyjdą na jaw jakieś niekorzystne dane.