Pan Waldek Hebisch napisał:

>> Domy kamiemme, jak i ziemianki czy inne nory, były chętnie budowane
>> przez naszych praszczurów, gdyż mają łatwo zauważalne zalety. Da się
>> w nich osiedzieć przez cały rok, z niewielkim ogrzewaniem lub zgoła
>> bez niego. Jest może chłodno, ale w ubraniu idzie wytrzymać. Za to
>> nie ma ryzyka, że człek zamarznie. Z drugiej strony, przy *stałym*
>> dopływie energii z paleniska, można osiągnąć wewnątrz niemal dowolną
>> temperaturę *powietrza*.
>
> Co rozumiesz przez "można osiągnąć"?

Można to zobaczyć zwiedzając jakieś stare zamczyszcze. Współcześni
muzealnicy zwykle robią tam centralne ogrzewanie, montują jakieś
rurki i nadmuchy. Wtedy zamek taki wygląda na całkiem dobre miejsce
do zamieszkania, co jest trochę mylące. Czyli da się (choć sam nie
wiem ile to kosztuje).

> "Wewnątrz" paleniska faktyczne będzie spora temperatura, to
> jest potrzebne do gotowania/pieczenia, ale to nie powietrze.
> Będzie malutka strefa graniczna gdzie powietrze będzie ciepłe.
> Reszta pomieszczenia będzie niezbyt ciepła.

Tak tam mogło być przez wieki. Zimą ciepło bywało przeważnie tylko
przy kominku. Łoża z baldachimem zdają się być przejawem fantazji,
ale to była zwykła konieczność i praktyczne podejście. Po spuszczeniu
zasłon i nachuchaniu wewnątrz ciepłem wewnętrznem dało się jakoś spać
w takim namiocie. Gdy kto mógł, wpuszczał wcześniej do łoża dziewkę
służebną, by mu wstępnie pościel wygrzała, po czym sam przystępował
do snu (lub czynności matrymonialnych).

>> Tu po raz kolejny przytoczę definicję z mądrej książki, którą
>> to definicję nasi przodkowe znali intuicyjnie: komfort cieplny,
>> czyli odczuwalna temperatura, to średnia temperatury powietrza
>> i temperatury ścian.
[...]

> Coś kręcisz. Po piewsze jak temperatura ścian ma wpływać na
> odczucia? Normalnie nie ma bezpośredniego kontaktu ze scianą,
> czyli kontakt jest przez powietrze i promieniowanie.

Nie kręcę, ta definicja jest bardzo mądra. Mądrość w niej dwojaka.
Po pierwsze, zauważa wpływ temperatury otaczających przedmiotów.
A po drugie upraszcza wszystko do zwykłej średniej. Myślę, że
zależność jest bardziej złożona, jednak taka średnia jest bardzo
dobrym i praktycznym przybliżeniem definicyjnym.

> OIW promieniowanie jest pomijalnie małe

Skąd ta Wiedza? Jest odwrotnie. Promieniowanie ma duży wpływ na
nasze odczucia. Ujmując to definicyjnie, połowiczny. Kolega, który
jest łysy, utrzymuje, że dla niego nawet większy. Czuje dyskomfort,
gdy siedzi przy wielkim oknie, za którym widać zimową scenerię.
Chociaż wokół wszystko nowoczesne, jest cieplutko i dizajnersko,
a termostaty utrzymują stałą temperaturę powietrza. Radiacja jego
łysej pały trafia gdzieś w zaokienną próżnię i nie wraca, co mu
jest niewsmak.

> Futro wydaje się dawać całkiem spory opór cieply

Mechanizm jest zupełnie inny. Powieszenie na ścianach skór wielu
nie zwiększa oporów cieplnych. Jednak ping-pong radiacji między
skórą dzika a skórą dziedzica staje się w bilansie bardziej
korzystny.

> Może być dodatkowy efekt: sciana ma mały opór cieply ale
> nie tak małe ciepło właściwe. Więc jak się zaczyna grzać
> to faktycznie grzejemy część sciany przy powierzchni, czyli
> efektywny opór cieplny do "zimna" to opór relatywnie cieńkiej
> części ściany, czyli jest on mały.

Trochę tak jest, w muzealnym wnętrzu może mieć to nawet pewne
znaczenie -- stale grzejemy przestrzeń "przed dzikiem", a za
nim jest wciąż chłodek. Jednak w trakcie kolejnej wizyty na
jakimś zamku proszę o dopytanie przewodnika o sprawę parawanów.
Jest nadzieja, że trafi się taki przewodnik, który coś wie.
To wcale nie jest wymysł wstydliwej hrabiny. Parawany ustawiało
się przy kominku *za* siedzącymi przy nim w fotelach ludźmi.
Wtedy radiacja kominka oraz pana hrabiego i hrabianki nie
trafiała w próżnię, parawan grzał radiacyjnie okolicę sempiterny
obojga.

Jarek

--
Na kominku ogień płonie
Syczy sykiem smolnych szczap
Przy kominku grzeje dłonie
Odrażający drab