On Mon, 1 Dec 2025 15:20:14 +0100, Jarosław Sokołowski wrote:
> Pan Marcin Debowski napisał:
>>> Ale ale ... jak schłodzisz podziemne skały, to one się skurczą,
>>> i wręcz powinno być jakieś małe trzęsienie ...
>>
>> Skały i ogolnie materiały nazwijmy mineralne mają zwykle bardzo
>> niskie współczynniki rozszerzalności cieplnej.

niski, ale jak dla piaskowca podają np 10e-6, i schłodzimy go o 100K,
a jest go kilometr ... to metra zabraknie ..

>> MZ jak to jakiś
>> monolit to pewnie prędzej popęka i się zapadnie (np. wobec braku
>> tego co usunięto), niż gdzieś wypiętrzy czy przesunie.
>
> Może nie jest to intuicyjne, jednak warto podjąć próbę wyobrażenia
> sobie fizyki skał na głębokości dziesięciu kilometrów. Ciśnienie

A jak płycej? powiedzmy 1000m, czy nawet 500m

> takie, że minerały zachowują się bardziej jak ciecz, niż ciało stałe.

Cisniesnienie jest olbrzymie, i kiedy przekroczy wytrzymałość
materiału ... ale to ciągle jakby jednak ciało stałe, a nie ciecz.
Może dlatego, że nie ma się gdzie rozpłynąć, a cisnienie napiera ze
wszystkich stron?
Metale są kowalne, i mogą płynąć.
Granit, bazalt, piaskowiec - raczej nie.
Wapien ... być może może pęknąć i zrekrystalizować w szczelinach.

> Najlepiej robi to sól -- ta pięknie się wypiętrza, idzie do góry,
> wzrasta w postaci grzybów i kalafiorów wśród innych pokładów.
> O jakichś pustkach mowy nie ma. Otwór wiertniczy też, gdyby był
> po prostu dziurą w ziemi, natychmiast by się zasklepił. Równowagę
> utrzymuje ciężka płuczka (takie błocko z pirytów). A do tego są
> jeszcze naprężenia poziome (te od ruchu płyt kontynentalnych) --
> one dopiero mieszają!

A mnie jeszcze zaskoczyły nowoczesne metody rozsadzania skał.
Zwykłe wapno palone CaO. Po rozrabiamy wodą, wlewamy do otworu,
i jakoś tak pęcznieje, że rozszadza beton i skały.
I najwyraźniej pęcznieje we wszystkie strony, cisnienie nie wypycha
go z otworu

https://www.youtube.com/watch?v=ooUdKn-pVak
https://youtu.be/ZR9L-JfNTfk?t=30

o, Dynacem to CaO+cement portlandzki ...

J.