> Przy okazji pomiarów czasu: kiedyś na grupie "fizyka" była dyskusja
> o pomiarze prędkości światła. Nie wszyscy wierzyli, że jest stała
> i że nie ma "eteru". Twierdzili, że obserwowana na Ziemi prędkość
> zależy od tego, czy światło porusza się zgodnie z kierunkiem ruchu Ziemi
> po orbicie czy przeciwnie. Różnica ma wynosić 30 km/s (albo 2 razy więcej).
>
> Ponieważ klasyczny interferometr w doświadczeniu MM nie wszystkich
> przekonał, proponowałem eksperymentalne sprawdzenie w inny sposób.
> Nawet znalazł się chętny do sponsorowania eksperymentu (ale tylko
> częściowo :)
>
> Okazuje się, że bardzo trudno jest zmierzyć prędkość światła "w jedną
> stroną". (Prawie) zawsze mierzy się średnią prędkość na drodze "tam i z powrotem".
> Pomiaru jednokierunkowego właściwie nigdy nie można być pewnym z powodu
> problemów z synchronizacją zegarów na obu końcach drogi (synchronizowane
> mogą być światłem podlegającym zmianom, które chcemy zmierzyć).
> Szansę na pomiar daje użycie do synchronizacji precyzyjnego zegara
> przenoszonego "wolno".
>

Niestety, brak mi czasu aby dogłębnie przeanalizować pomysł takiego
eksperymentu, łacznie z wyliczeniem wymaganych dokładności. Podzielę
się więc wątpliwościami w sposób nieroztrzygający od strony inżynierskiej..


> Propozycja pomiaru możliwego (?) w warunkach amatorskich jest następująca:
> 1. Mierzymy fale radiowe zamiast światła;
> 2. Przygotowujemy dwa dokładne generatory 1 GHz;

Tak niska częstotliwość powoduje trudności gabarytowe, większe znteny,
dłuższy tor jazdy.

> 3. Jeden nadaje swój sygnał ze stacjonarnego nadajnika, drugi zabieramy
> do samochodu wyposażonego w odbiornik;
> 4. Doprowadzamy (w samochodzie) do interferencji odbieranego sygnału
> i sygnału z lokalnego generatora - powstaje "fala stojąca", której
> węzły będziemy liczyć;
> 5. Odstęp między węzłami to długość fali emitowanej z nadajnika. Zmierzymy
> tę długość i znając częstotliwość wyznaczymy prędkość fali (światła);
> 6. Jeśli ma wykryć się 30 km/s przy 300000 km/s, potrzeba dokładności 1/10000
> 7. Zmierzymy dokładnie długość fali zliczając 50000 węzłów, czyli
> około 16 kilometrów;
> 8. Jedziemy samochodem oddalając się od nadajnika i odliczamy węzły aż do 50000;

Uwidoczni się efekt Dopplera i pozorne zmniejszenie częstotliwości
generatora stacjonarnego.
W czasie jazdy zmieni się amplituda sygnału, co utrudni mieszanie sygnału.
Wyjściem mogą być bardzo kierunkowe anteny talerzowe i prostolinijny
kierunek jazdy na przykład po torach. Gdzie takie znależć na dystancie 16km?

> 9. Zatrzymujemy się, zaznaczamy miejsce. Możemy sprawdzić na mapie dokładną
> odległość, ale nie jest to konieczne;
> 10. Czekamy, aż Ziemia odpowiednio obróci się i mierzymy jeszcze raz.
> Albo przenosimy nadajnik do tego punktu i mierzymy ponownie jadąc
> w przeciwnym kierunku.
>
> "Amatorskie" (tzn. dostępne dla amatorów, np. rubidowe) wzorce częstotliwości
> mogą mieć dokładność 10^-12. Zakładając, że nie chcemy zgubić podczas eksperymentu
> więcej niż jednego okresu fali 1 GHz, możemy mieć ich 1000 razy więcej = 10^12.
> Czyli na przejechanie 16 kilometrów mamy 1000 sekund - powinno wystarczyć.
> Liczbę węzłów policzymy co do jednego, mamy rozdzielczość 1/50000. W razie
> potrzeby odległość odczytamy z mapy / GPS i policzymy sobie prędkość
> światła z błędem 6 km/s.
>
> Czy to jest realne ? :)

W praktyce, moim zdaniem, nie. A przynajmniej nie przy małym budżecie.
K.