> No nie wiem, bo miejsca na "dom kultury" to tam chyba nie bylo :-)

nie. Ale też nie o tym piszę ;-) Domy kultury, ludowe itp. to zresztą
bardzo ciekawy element osiedli robotniczych lat 20-tych i
wcześniejszych, ale to zupełnie inna bajka.
>
>> także dworzec kolejowy spełniał liczne funkcje
>> symboliczne, poza czysto komunikacyjną. Miało to swoje odbicie w
>
> troche mi sie to rozmija z sytuacja gdy kolej jest prywatnym
> przedsiewzieciem.

ależ nie. O tym właśnie piszę. Kod kulturowy obowiązywał bez względu na
stosunki własnościowe; było oczywiste i dla fabrykanta, i dla dyrektora
towarzystwa kolejowego, że należy się do niego stosować. Prawa czy
zarządzenia miejskie nie miały nic do rzeczy.
>
>> urbanistyce, porządkowało przestrzeń, tworzyło rodzaj symbolicznej
>> siatki czy osi, nakładanych na plan miasta, i dla ówczesnych ludzi było
>> tak oczywiste, że właściwe niedostrzegalne.
>
> Czesciowo przyznam racje - we wroclawiu jakis urbanista miejski byl, i
> nakladal te swoje linie na plan i tworzyl piekna przestrzen ...
kompletnie
> niedostrzegalna, no chyba ze z balonu ... a teraz pozostalo tylko
klac :-)

chyba nie piszemy o tym samym. Ta siatka tworzyła się "sama" w ciągłym
rozwoju od wczesnego średniowiecza, a w "nowych", XIX wiecznych
osiedlach była naśladowana też nieintencjonalnie, po prostu tak
wychodziło. BTW, w Paryżu baron Hausmann dość brutalnie zniszczył
średniowieczny układ urbanistyczny najpiękniejszej części miasta w imię
"nowoczesności" i "przepustowości komunikacyjnej". Zniszczył, ale
podstawowej, historycznej "siatki symbolicznej" nie odważył się w
znaczącym stopniu naruszyć, stąd dziwaczny dość z punktu widzenia czysto
racjonalnego układ ulic i bulwarów...


> Z tym ze doczytuje sie ze Ksiezy Mlyn byl enklawa wylaczona spod wladzy
> miejskiej.

bez różnicy, j.w.

> Lodz to jest zreszte nietypowy przyklad, bo z gwaltownie sie rozrosla z
> mikroskopijninego miasteczka w wielki przemysl.

aha... i właśnie dlatego na przykładzie Łodzi można zaobserwować takie
zjawiska, bo są szczególnie dobrze widoczne w miejscach gdzie dzielnica
powstawała kilka lat, a nie kilkadziesiąt czy kilkaset.

>
> No ale minelo 150 lat, czy jakas hala fabryczna wyglada dzis tak:
>
http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Plik:%C5%8
1%C3%B3d%C5%BA_Majewski_fabryka_Pozna%C5%84skiego.jp
g
>
> I o czym to swiadczy ?
>

o tym że nie rozumiemy i nie potrzebujemy nadbudowy symbolicznej do
robienia kasy. Ale pozaekonomicznych funkcji prestiżu i blichtru w
osobistej przestrzeni mieszkalnej już owszem. Przykładów nie przytaczam,
bo paskudne i wszyscy znają ;-)