s...@g...com napisał:

>>>> Zgadza się. Poznanie rozumowe stoi wyżej, niż poznanie empiryczne.
>>>> Ta zasada znana była starożytnym i długo po nich nie była zapomniana.
>>>> I chociaż nie jest zasadą bezwzględną, z jej znajomości płynie wiele
>>>> pożytku.
>>>
>>> Demokryt nieglupio pomyslal z tymi atomami.
>>
>> Platon ze swoimi ideami też.
>
> Dopiero od kiedy zaczeto konkretniej plywac, tworzyc mapy i mierzyc
> odleglosci a nastepnie zmontowano calosc w spojna teorie mozna mowic
> ze odkryto kulistosc ziemi. Wczesniej to byly dosyc trafne przewidywania.
> Ale tylko przewidywania.

Bardzo mądry przykład do zilustrowania tezy wyrażonej w najwcześniejszym
cytacie. Przeiwdywano kulę, a nie wypukłą skorupę żółwia, bo tak pomiary
łączą się z poznaniem rozumowym, które nakazuje przyjmować najprostsze
rozwiązania czy idee. To przekonanie możemy wywodzić z różnych przesłanek,
wiary w boską doskonałość lub z innych źródeł (całkiem jak stoi w preambule
naszej Konstytucji). A i tak na to samo wyjdzie.

Kopernik umieścił planety na idealnych kołowych orbitach i kazał im się
poruszać ze stałą prędkością. Choć było to sprzeczne z obserwacjami, co
sam zauważył, nie odstąpił od nakazanych rozumem idei i nie modyfikował
na przykład prędkości orbitalnej bez żadnej przyczyny (a tej znaleźć się
nie dało). Dopiero Kepler wykombinował elipsy, zmienną prędkość i stałe
powierzchnie w równych odcinkach czasu. Właśnie, wykombinował, bo tego
zobaczyć się nie dało. Obserwacje, pomiary i rachunki mogą tylko
zweryfikować stworzoną wcześniej teorię.

--
Jarek